CPMU news (มีนาคม 2568): การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (E-commerce) กับความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม

การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ หรือ E-commerce เป็นรูปแบบการค้าที่ได้รับความนิยมสูงสุดนับตั้งแต่การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) มีมูลค่าการซื้อขายมากถึง 27 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2565 (2022) ซึ่งเพิ่มขึ้นมาจากมูลค่า 17 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2559 (2016) และกำลังเข้ามาเปลี่ยนรูปแบบของห่วงโซ่อุปทานโลกและพฤติกรรมของผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม E-commerce ก็ได้สร้างผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม (Environmental Footprint) จากการผลิต การขนส่ง และการบริโภคสินค้าที่เพิ่มมากขึ้นหลายเท่าตัว

ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของ E-commerce เกิดขึ้นจากปัจจัยที่ปล่อยคาร์บอนและใช้พลังงานสูงในขั้นตอนต่าง ๆ ได้แก่ 1. การเก็บสินค้า (Warehousing) 2. การขนส่ง (Transportation) 3. การบรรจุหีบห่อ (Packaging) และ 4. พฤติกรรมผู้บริโภค (Consumer Behavior) ซึ่งภาคส่วนต่าง ๆ ได้พยายามที่จะแก้ไขให้แนวปฏิบัติในขั้นตอนเหล่านี้มีความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เช่น การหันมาใช้รถยนต์พลังงานไฟฟ้าในการขนส่งสินค้า การติดตั้งแผงโซลาเซลล์เพื่อผลิตพลังงานที่ใช้ในคลังสินค้า การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคที่สั่งซื้อสินค้ามากเกินความจำเป็นและส่งคืนสินค้าเป็นจำนวนมาก 

จดหมายข่าวศุลกากร CPMU News ขอนำเสนอแนวทางการส่งเสริมให้ E-commerce มีความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม โดยเป็นแนวปฏิบัติสำหรับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้บริโภค เพื่อให้เกิดความร่วมมือในการสร้างรูปแบบการค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างครอบคลุม ทั้งนี้ ได้นำเสนอบทบาทของศุลกากรในการส่งเสริมความยั่งยืนในบริบทการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ข้ามพรมแดน (Cross-border E-commerce) ด้วยเช่นกัน เพื่อเป็นข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปพัฒนาและปรับปรุงแนวปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับ E-commerce ต่อไป โดยมีหัวข้อสำคัญดังนี้

1. การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (E-commerce) กับความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม

2. การวิเคราะห์เปรียบเทียบผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของ E-commerce กับผลกระทบจากการค้าปลีกในร้านค้า

3. แนวทางปรับปรุง E-commerce ให้มีความยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อม

4. บทบาทของศุลกากรในการส่งเสริม E-commerce ที่มีความยั่งยืน