ความจำเป็นของข้อบท Remanufactured Goods ภายใต้ความตกลงการค้าเสรี

สินค้าที่ใช้แล้วและนำมาปรับปรุงสภาพให้เหมือนของใหม่ (Remanufactured Goods) คือ สินค้าที่ผ่านการใช้งานและเสื่อมสมรรถนะแล้ว ถูกนำมาผ่านกระบวนการให้    กลับมามีสมรรถนะเหมือนของใหม่ (Like-new State) สินค้าประเภทนี้และอุตสาหกรรมการผลิตที่เกี่ยวข้องถือเป็นส่วนสำคัญของระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ซึ่งมุ่งเน้นการนำทรัพยากรกลับมาใช้ซ้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุดและลดการเกิดขยะเหลือทิ้ง

ถึงแม้ว่าแนวคิดของ Remanufactured Goods จะได้รับการยอมรับมากขึ้นในระดับสากล แต่ยังมีอุปสรรคสำคัญหลายประการ โดยเฉพาะข้อบทในความตกลงการค้าเสรี (Free Trade Agreement: FTA) ที่ยังไม่เอื้อต่อการค้าสินค้าประเภทนี้ หลายประเทศยังคงจัดให้ Remanufactured Goods อยู่ในหมวดสินค้าที่ใช้แล้ว ซึ่งมักถูกจำกัดการนำเข้าและจำเป็นต้องได้รับใบอนุญาตพิเศษ ขณะที่บางประเทศเริ่มมีการกำหนดกฎระเบียบที่ชัดเจนขึ้นเพื่อรองรับสินค้าประเภทนี้ และอำนวยความสะดวกแก่อุตสาหกรรมการผลิตที่เกี่ยวข้อง

รายงานการศึกษานโยบายศุลกากรในต่างประเทศฉบับนี้ ขอนำเสนอข้อมูลบางส่วนจากงานวิจัยเรื่อง “บทวิเคราะห์ความจำเป็นของข้อบทสินค้าที่ใช้แล้วและนำมาปรับปรุงให้มีสภาพเหมือนสินค้าใหม่ (Remanufactured Goods) ภายใต้ความตกลงการค้าเสรีในบริบทของไทย (Assessing the Necessity of Integrating Remanufactured Goods Provisions in Regional Trade Agreements: Considerations and Implications for Thailand)” โดยนางสาวชญานุช เกลี้ยงพิบูลย์  นักวิชาการศุลกากรชำนาญการ ผู้รับทุนรัฐบาลเพื่อเพิ่มพูนประสบการณ์การปฏิบัติงานในต่างประเทศ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ซึ่งเป็นการศึกษาเปรียบเทียบแนวปฏิบัติต่อ Remanufactured Goods ของไทยและต่างประเทศ ผ่านข้อบท   ใน FTA ฉบับต่าง ๆ

สำนักงานหวังว่ารายงานฉบับนี้จะช่วยเป็นแนวทางให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถกำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติที่เหมาะสมต่อ Remanufactured Goods เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน และช่วยให้ประเทศไทยสามารถปรับตัวเข้าสู่ระบบการค้าโลกที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืนทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมต่อไป โดยมีหัวข้อสำคัญ ดังนี้

1. ขอบเขตและคำนิยามของ Remanufactured Goods

2. Remanufactured Goods ภายใต้ความตกลงการค้าเสรีของไทย

3. การปฏิบัติต่อ Remanufactured Goods ภายใต้ความตกลงการค้าเสรีในต่างประเทศ

4. มาตรการและข้อกำหนดสำหรับอุตสาหกรรมปรับปรุงสภาพสินค้าที่ใช้แล้ว